Yağlı Tip Orta Güç Transformatörü

ELTAŞ, 110 KV üst gerilim seviyesine kadar 4000 kVA’dan 40 MVA’ya kadar  yağlı tip orta güç transformatörleri üretmektedir. Şehir şebeke iletim sistemlerinde, endüstriyel tesislerde, enerji santrallerinde çoğunlukla tercih edilir. 

Orta Güç Transformatörleri tek ya da üç fazlı olarak sipariş edilir. Soğutma sıvısı olarak, katkılı veya katkısız transformatör yağı kullanılmaktadır. Eğer talep edilirse sentetik esaslı yanmaz sıvılar da kullanılır.

Müşteri istegine göre aşağıda belirtilen hususlar gerçekleştirilir;

  • Soğutma sistemleri ONAN ,ONAF, ODAF, OFAF, OWAF olarak,
  • Atmosfere açık genleşme depolu olarak,
  • Gerilim ayarı, Boşta gerilim seçicili veya yükte kademe seçicili olarak ,
  • Kablo kutulu veya koruma kutulu olarak ,
  • Porselen izolatörlü veya geçme buşingli (pIug-in) olarak

vb. üretmek mümkündür.

Yine müşteri isteklerine , sözleşme şartlarına ve teknik standartlara (TEDAS MYD, TS 267 EN 60076-1, IEC 60076-1, BS 171, DIN, ANSI, ENEL, ENDOSA, CSA, vb.) göre üretim yapılır.

 

ÜRETİM ÖZELLİKLERİ

Sargılar
Alçak gerilim sargılarında iletken olarak bakır veya alüminyum kullanılır. Sargılar levha ,dikdörtgen kesitli kağıt ya da nomex  kaplı izoleli telden üretilir. Eğer sargılar levhadan yapılırsa kat izolasyonu olarak ısıl değeri dayanımı arttırılmış ve reçine ile kaplanmış şellaklı kağıt (DDP) kullanılır. Yüksek gerilim sargılarında yine müşteri isteğine bağlı olarak bakır veya alüminyum iletken kullanılır. Bobinler bilgisayar kontrollü tam otomatik makineler ile sarılmaktadır. Kat izolasyonunun özel yapısı darbe gerilimine karşı dayanımı arttırarak; boşluksuz, katı ve mükemmel kalitede bobinlerin oluşmasına yardımcı olur.Yalıtım sınıfı genel  kabul olarak  ‘A’sınıfıdır. Müşteri isteğine bağlı olarak B, F ,H ve C sınıfı yalıtım seviyelerinde üretim yapılır.


 

Nüve

Transformatörlerin nüveleri soğuk haddelenmiş, grainleri yönlendirilmiş silisli saçlardan yapılır. Nüveler birinci sınıf kalitede saçlar kullanılarak üretilir. Nüve saçı seçimi, müşteri tarafından talep edilen boşta kayıp değerlerine göre yapılır. Saçlar Georg makinalar ile çapaksız olarak dilinir,boylanır ve dizilir. Nüveler Step-lap,Over-lap, 90º, 45º kesilmiş delikli veya deliksiz olarak üretilmektedir.

 

Aktif Kısım ve Kapak
Nüve, bobin ve üst kapağın montajı, kısa devre kuvvetlerine karşı direnci arttırıcı şekilde dizayn edilir. Standart transformatörlerin aktif kısımlarını kapsayan üst kapak, civatalarla tanka monte edilir. Diğer bir uygulama aktif kısmın direk tanka montajıdır. Üst kapağın bağlantı kısımları, yüksek gerilim izolatörleri ve ark boynuzları, paslanmaz çelikten ya da paslanmaya karşı dirençli, özel boya kaplı maddelerden yapılır. İzolatörler (Buşingler) aksesuarlar, koruma kutusu ya da kablo kutusunun yerleşimi müşteri isteğine bağlı olarak kapak üstü veya transformatörün kazan yan duvarlarına yapılır.

 

Tank

Tanklar ve üst kapaklar St 37.2 çelikten yapılmaktadır. Taban sacı, yanlar ve çerçeve sızdırmaz şekilde oluşturulur.Soğutma yüzeyi olarak radyatör kullanılır. Kaynak işlemlerinden sonra her tank yağ sızdırmazlık testine tabii tutulur . Kaynak işlemleri tamamlanan tanklar ve üst kapaklar DIN standartlarına uygun olarak kumlanır. IEC 60144'e  BS 2562’ye koruyucu ve örtücü kablo kutuları ilave etmek mümkündür.

Boyama

Standart olarak transformatörler RAL 7033 rengindedir. Transformatör tankları akıtma ve püskürtme (sprey) yöntemi ile boyanır. Boyama yöntemi ve rengi, müşteri isteğine ve transformatörün çalışma koşullarına uygun olarak seçilir. Örneğin, korozyona karşı korumalı H2S'e uygun C1 - C2 - C3 - C4 - C5-I - C5-M sınıf boyalar uygulanabilir.  ELTAŞ A.Ş. müşteri isteğine göre değişik uygulamalarda (çinko kaplama) değişik film kalınlığında veya değişik renklerde trafo teklif edebilir. Ayrıca eğer istenirse sıcak daldırma galvanizli tanklar imal edilebilir.

Kurutma ve Yağ Doldurma

Transformatörlerin aktif kısmı (nüve, bobin, kapak) fırınlarda hassas  vakum altında kurutulur. Kurutma işlemi transformatörün cinsine, gücüne ve gerilimine göre değişir. Yağ dolumu hassas  vakum altında yapılır.

 

Transformatörleri korumak için başlıca kullanılan aksesuarlar aşağıdaki gibidir. 

1. Yağ Seviye Göstergesi
Manyetik yağ seviye göstergesi genleşme deposundaki yağ seviyesini takip ve kontrol etmek için kullanılır. Manyetik yağ seviye göstergesi yağ seviyesindeki ani değişikliklerde alarm ve açma sinyali verir.

2. Hava Kurutucu
Hava kurutucular genleşme depolu transformatörlerde kullanılır. Hava kurutucu genleşme deposuna bağlanır. Silika jel yardımı ile genleşme deposunun içindeki rutubet ve toz tutulur. Silika Jelin miktarı transformatördeki yağ miktarına bağlıdır.

3. Yağ Sıcaklık Göstergesi
Kapak üzerine veya tankın yanlarına kaynatılan termometre ceplerine yerleştirilen yağ sıcaklık göstergesi, yağın en üst sıcaklığını takip ve kontrol eder. Maksimum göstergeli, elektriksel kontaksız veya tek ya da çift elektriksel kontaklı olabilir. Eğer sıcaklık tahmini değerleri aşarsa kontaklı termometreler alarm veya açma sinyali verirler.

4. Buchholz (Gaz toplama ve Alarm) Rölesi
Buchholz rölesi, transformatör içinde oluşan düşük ve yüksek yoğunluklu deşarj ve arkların oluşturduğu gazları toplar. Genleşme depolu transformatörlerde kullanılır. Röle tek veya çift kontaklı olabilir. Eğer Buchholz rölesinde belli bir miktarın üzerinde gaz toplanırsa hem alarmı hem de açma sinyalini harekete geçirir. Ayrıca düşük yağ seviyesinde Buchholz rölesi dışarıya alarm sinyali verir. Buchholz rölesi aşırı ısınma gibi arızaları algılar ve sinyal vererek arızanın büyümesini önler.

5. Basınç Emniyet Valfi
Transformatörlerde hermetik koruma rölesi kullanılsa bile ek olarak basınç emniyet valfi de kullanılır. Basınç emniyet valfi transformatörün içinde ki yükselen basıncı boşaltmaya yarar.

TO BE CONTINUED....